fbpx
HomeSống đẹp96.000 người Việt có máu hiếm

96.000 người Việt có máu hiếm

spot_img


Gần 0,1% dân số Việt Nam có máu Rh(D) âm, là nhóm máu hiếm, tương đương 96.000 người.

TS. BS Trần Ngọc Quế, Giám đốc Trung tâm Máu quốc gia, cho biết như trên tại chương trình Gặp mặt người hiến máu nhóm máu hiếm, nhóm máu hòa hợp phenotype năm 2022, ngày 10/12. Hơn 160 người tích cực tham gia hiến máu năm nay được tri ân.

Hội Truyền máu Quốc tế quy ước một nhóm máu có tần suất xuất hiện dưới 0,1% được gọi là nhóm máu hiếm và dưới 0,01% được gọi là nhóm máu rất hiếm. Như vậy, nhóm máu Rh(D) âm ở Việt Nam là nhóm máu hiếm.

Hiện cả nước có nhiều Câu lạc bộ nhóm máu hiếm Rh(D) âm cùng hoạt động, từ miền Bắc, khu vực TP HCM, Đông Nam Bộ, miền Trung và nhiều tỉnh, thành phố khác. Các Câu lạc bộ này đã giúp người mang nhóm máu hiếm được truyền máu an toàn trị khi không may cần máu.

Máu có vai trò quan trọng trong duy trì sự sống của con người cũng như trong y học. Năm 1901, nhà bác học vĩ đại Karl Landsteiner đã phát hiện ra hệ nhóm máu ABO, mở ra kỷ nguyên mới trong thực hành truyền máu, mang lại hiệu quả điều trị cho người bệnh. Năm 1940, Karl Landsteiner và nhóm các nhà khoa học đã phát hiện ra hệ nhóm máu Rh. Tiếp sau đó là các hệ nhóm máu Kell, Duffy, Kidd, Lewis, MNS…

Ngoài nhóm máu ABO và Rh(D) là hai hệ thống nhóm máu có ý nghĩa nhất trong thực hành truyền máu, còn rất nhiều các hệ thống nhóm máu khác mà kháng nguyên của nó có tính sinh miễn dịch cao. Tức là cơ thể người nhận sinh ra kháng thể chống lại kháng nguyên tương ứng (còn gọi là kháng thể bất thường). Các kháng thể bất thường này có thể gây ra các tai biến truyền máu và để lại hậu quả nặng nề cho người bệnh.

Những bệnh nhân càng truyền máu nhiều lần thì khả năng tiếp xúc với kháng nguyên lạ càng nhiều và nguy cơ sinh kháng thể bất thường càng cao. Khi đó, truyền máu hòa hợp hệ nhóm máu ABO và Rh(D) là chưa đủ để đảm bảo an toàn cho người bệnh, mà phải truyền máu hòa hợp các kháng nguyên của các hệ thống nhóm máu khác (hay còn gọi là truyền máu hòa hợp phenotype).

Do vậy, không phải cứ trùng nhóm O là truyền được cho nhau, có khi bệnh viện chọn 300 đơn vị máu nhóm O cũng không tìm được đơn vị máu phù hợp. Do đó bệnh nhân cần phải được truyền “máu chọn”.

Như trường hợp một em bé 9 tuổi điều trị bệnh tan máu bẩm sinh tại Viện được chỉ định truyền máu nhóm O Rh(D) dương. Đây là nhóm máu phổ biến ở Việt Nam, song do phải thường xuyên truyền máu, máu của bé có kháng thể bất thường. Các ngân hàng máu có thể phải xét nghiệm sự phù hợp các kháng nguyên này trong số những đơn vị máu có sẵn, mới có thể tìm được máu phù hợp.





Những người có nhóm máu hiếm tích cực tham gia hiến máu được tri ân. Ảnh: Công Thắng

Những người có nhóm máu hiếm tích cực tham gia hiến máu được tri ân. Ảnh: Công Thắng

Theo bác sĩ Quế, sự đa dạng của các kháng nguyên nhóm máu là thách thức vô cùng lớn đối với ngành y tế, đặc biệt là lĩnh vực truyền máu trong cấp cứu và điều trị người bệnh có nhóm máu hiếm và cần truyền máu hòa hợp phenotype. Trong khi đó, chi phí để làm xét nghiệm đầy đủ các kháng nguyên nhóm máu khá tốn kém. Nhiều năm qua, nhờ nguồn kinh phí của một số chương trình/dự án mà Viện đã xây dựng được và tiếp tục mở rộng ngân hàng hiến máu dự bị bằng cách xác định các kháng nguyên nhóm máu ngoài hệ ABO và Rh(D) cho một số người hiến máu tình nguyện thường xuyên.

Thông thường các bệnh viện sẽ gửi dự trù cần máu nhóm hiếm hoặc máu hòa hợp phenotype tới Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương hoặc các Trung tâm Truyền máu lớn. Nếu lượng dự trữ có thể đáp ứng đủ, Viện sẽ đảm bảo cung cấp kịp thời. Trong trường hợp nguồn chế phẩm máu nhóm hiếm hoặc nhóm hòa hợp phenotype không có sẵn, Viện sẽ liên hệ mời người hiến máu theo danh sách.

Chỉ tính riêng năm 2022, Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương đã tiếp nhận dự trù gần 350 đơn vị chế phẩm máu nhóm hiếm và 780 đơn vị máu hòa hợp phenotype từ các cơ sở điều trị. Lượng máu phù hợp dự trữ sẵn chỉ đáp ứng được khoảng 30%, 70% còn lại Viện huy động trực tiếp, khẩn cấp từ những người hiến máu.





Y bác sĩ của Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, tham gia hiến máu. Ảnh: Công Thắng

Y bác sĩ của Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương, tham gia hiến máu. Ảnh: Công Thắng

Do tính chất và đặc điểm “hiếm có” ở nhóm máu của mình, những người này thường không tham gia hiến máu định kỳ mà bất kỳ khi nào nhận được điện thoại của Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương là họ thu xếp công việc, thậm chí di chuyển xa đến hiến máu cho người bệnh.

Như chị Hạnh ở Vĩnh Phúc, là một trong 160 người được nhận giấy khen của Viện dịp này. Chị đã hiến tổng cộng 25 lần. “Giọt máu cho đi, cuộc đời ở lại. Tôi hy vọng những giọt máu của mình sẽ góp phần cứu sống những người bệnh đang ngày giờ phải vật lộn với nỗi đau bệnh tật”, chị Hạnh nói.

Lê Nga



Source link

spot_img
spot_img
spot_img

Must Read

spot_img

Must Read

spot_img
spot_img
spot_img